قيمت گذاري پسته، به دليل صدور بخش اعظم اين محصول به بازارهاي بين المللي مانند ساير محصولات كشاورزي انجام نمي گيرد. شاخصهاي متعددي بر روي قيمت تاثير
مي گذارد كه مهمترين آن وضع جهاني توليد پسته و ميزان مازاد محصول كشورهاي توليدكننده و در راس آنها، ايران و آمريكاست. به همين جهت كارشناسان شركت تعاوني توليد كنندگان پسته رفسنجان، پيش از برگزاري مجمع عمومي سالانه در شهريورماه هر سال، مطالعات وسيعي در اين باره انجام مي دهند و پيشنهادهاي خود را در مجمع عمومي ارائه مي كنند. يكي از مهم ترين حساسيتهايي كه در تعيين قيمت پسته وجود دارد، قابليت كاربردي آن در بازارهاي مختلف است.
نزديك 80 درصد محصول پسته ايران مازاد بر مصرف داخلي است و ناچار بايد به خارج صادر شود. در ضمن ايران با رقيبان نيرومندي روبروست كه ايران را بزرگترين مانع براي بالا بردن سهم خود در بازارهاي جهاني تلقي مي كنند كه به رقابتي بسيار فشرده برخاسته اند. در نتيجه، قيمت بازارهاي داخلي به صورت تنگاتنگ از نرخي كه بايد در بازارهاي بين المللي ارائه شود، تا ثير مي پذيرد. در اين اوضاع و احوال است كه عدم توجه به شاخصهاي تعيين كننده نرخ پسته مي تواند موجب بروز خسارتهايي در بازارهاي بين المللي بشود و از سهم يك كشور در اين بازارها بكاهد.
در حقيقت عدم توجه به عواملي كه در تعيين قيمت جهاني پسته نقش دارند، موجب مي شود كه ايران قدرت رقابتي خود را در اين بازارها از دست بدهد. رقيبان ايران در بازارهاي جهاني و در راس آن ها، آمريكا، اكنون مترصد هستند كه از هر فرصتي براي بيرون راندن اردان از اين بازار بهره بگيرند و تايين قيمت نامناسب و بدون توجه به ميزان عرضه و تقاضا و امكان پائين كشيدن قيمت ها از سوي رقيبان، چنين فرصتي را به آنها مي دهد.
. بنابراين، كارشناسان شركت تعاوني توليد كنندگان پسته رفسنجان، علاوه بر وضعيت توليد داخلي، بايد به ميزان موجودي انبارها، وضعيت توليد پسته در ساير كشورها و تحولاتي كه كه در بازارهاي آمريكا و اروپا رخ مي دهد، توجه داشته باشند و بكوشند كه به مناسبترين سطح قيمتي برسند و آن را بعنوان قيمت پايه براي فصل برداشت هر سال به مجموع عمومي سالانه توليدكنندگان ارائه دهند.
قيمت فروش پسته بايد بگونهاي تعيين شود كه هم منافع توليد كنندگان را برآورده كند و هم فروش محصول را به مشتريان خارجي امكان پذير سازد. قيمتي كه تعيين ميشود، بايد ازسوي همه توليدكنندگان رعايت شود. فروش محصول به قيمت هاي پايين تر كه گاه بر اثر نيازهاي مالي كشاورزان رخ مي دهد ،عواقب بسيار وخيمي پديد آورد كه در مجموع به كل توليد و منافع ملي كشور آسيب مي رسانند . دلالاني هستند كه بصورت مستقل در بازار پسته جهاني حضور مي يابند و گرچه سهم بالايي در صدور محصول پسته كشور ندارند، اما با ارائه قيمتهاي پائين، به ثبات بازار لطمه مي زنند و از قدرت شركت تعاوني براي رسيدن به توافق با خريداران خارجي مي كاهند.
طبيعي است كه براي موفقيت در ادامه حضور ايران در بازارهاي بين المللي پسته، همه نهادهايي كه مي توانند در اين رابطه نقش مؤثري بر عهده داشته باشند، بايد دست به دست هم دهند. تسهيل كار جمع آوري، خريد محصول و فرآوري و فروش آن يكي از كارهايي است كه بدون ياوري اين نهادها، از عهده شركت تعاوني بر نمي آيد . بايد همدلي مناسبي پديد آيد كه اين نهادها در حفظ منافع توليدكنندگاني كه سالانه صدها ميليون دلار ارز به كشور وارد مي كنند، سهيم شوند و به ياري شركت تعاوني برخيزند.
در گذشته، بارها اتفاق افتاده كه ناهماهنگي موجود در اين قلمرو، به منافع ملي و كسب و كار توليدكنندگان پسته زيان وارد كرده است. در حالي كه اين روزها با ورود وسيع آمريكا به ميدان رقابت، تحمل زيان چنين ناهماهنگي به ضرر ايران است . وقتي كه عرضه محصول به بازارهاي جهاني بيشتر مي شود، طبعا نگاه داشتن مشتريان نيز مشكلتر مي شود. ارائه قيمت هاي اصولي و منطقي ، در حدودي كه با بازيهاي ديگر توليدكنندگان جهاني، هم چنان مطلوبيت خود را حفظ كند، مستلزم توليد محصول مرغوب، كاهش قيمت تمام شده، منظم تر شدن در تحويل محمولات و عملكردي سالم، انديشيده و متكي برخردورزي است.
خريد شركت تعاوني از كشاورزان در سالهاي 1361 تا 1382
سال |
مقدار به تن |
1361 |
11550 |
1362 |
19677 |
1363 |
6669 |
1364 |
15583 |
1365 |
35775 |
1366 |
18297 |
1367 |
40137 |
1368 |
23300 |
1369 |
44526 |
1370 |
59932 |
1371 |
60479 |
1372 |
47018 |
1373 |
34370 |
1374 |
73370 |
1375 |
54534 |
1376 |
22080 |
1377 |
519709 |
1378 |
33062 |
1379 |
48000 |
1380 |
35000 |
1381 |
6000 |
1382 |
27719 |
جمع |
823048 |
تعاوني با تامين تجهيزات ، ماشين آلات و ادوات وملزومات مورد نياز اعضاي خود تاثير بسيار زيادي در افزايش شوق آنها به گسترش سطح باغهاي پسته و بهبود كيفيت محصول بر جاي گذاشت.
تعاوني همه محصولات عرضه شده از سوي باغداران را با هر اندازه و درجه مرغوبيتي خريداري ميكند و به اين ترتيب باغداران ، ديگر نيازي به مراجعه براي فروش بقيه محصولات خود به عوامل متفرقه ندارند.